Araçlarda tek bir "ampul" yoktur; park lambası, plaka lambası, tavan lambası, fren (stop) ve sinyal lambası farklı duy tipleri ve güç değerleri kullanır. Yanlış duy alındığında ampul yuvaya oturmaz, yanlış güç seçildiğinde ise uyarı lambası yanabilir ya da sinyal hızlı çakar. Bu rehberde araç ampullerini duy tipine göre tanıyor ve LED'e geçerken nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
Aracımın hangi ampulü kullandığını nasıl bulurum?
- Kullanım kılavuzu: "Ampul değişimi" ya da "Teknik özellikler" bölümünde her lambanın ampul kodu yazar.
- Eski ampulün üzeri: Cam ya da metal gövdede T10, W5W, P21W, C5W gibi kodlar basılıdır.
- Duy şekli: Kod okunmuyorsa ampulün tabanını (geçmeli cam, süngü/bayonet, iki uçlu sofit) ölçerek eşleştirebilirsiniz.
Park ampulleri: T10, T15 ve T20
Park ampulleri genellikle cam tabanlı, geçmeli tiptedir.
- T10 (W5W): Park, plaka, kapı ve torpido aydınlatmalarında en yaygın ampuldür. Küçük gövdesiyle LED'e geçişin en kolay olduğu tiptir.
- T15 (W16W): Daha büyük gövdelidir; çoğunlukla geri vites lambalarında kullanılır. Geri manevrada daha güçlü ışık için LED T15 tercih edilir.
- T20 (W21W / W21-5W): Fren, sinyal ve gündüz farı olarak kullanılan büyük geçmeli ampuldür. Tek ve çift telli versiyonları vardır; çift telli olan hem park hem fren işlevi görür.
Sofit ampuller: tavan ve plaka lambaları
Sofit ampuller iki ucu metal başlıklı, silindir şeklindedir. Tavan lambası, bagaj aydınlatması ve bazı plaka lambalarında kullanılır. En önemli ölçü boydur: 31 mm, 36 mm, 39 mm ve 41 mm yaygın ölçülerdir. Eski ampulün uçtan uca boyunu ölçün; LED sofitlerde boy aynı olmalıdır, aksi halde yuvaya oturmaz ya da temas etmez.
Stop ve sinyal ampulleri: 93 ve 1016 duy
Stop ampulleri genellikle metal süngü (bayonet) tabanlıdır. Halk arasında 93 duy tek telli (P21W), 1016 duy ise çift telli (P21/5W) olarak bilinir. Çift telli ampul hem park (düşük) hem fren (yüksek) ışığı verir. Tek telli yuvaya çift telli ampul takılamaz; tırnak dizilimleri farklıdır.
LED ampule geçerken dikkat edilmesi gerekenler
- Renk sıcaklığı: Park ve plaka için beyaz (6000K civarı), sinyal için turuncu, fren için kırmızı LED seçin. Turuncu camlı sinyal lambasına beyaz LED takmak ışığı soluklaştırır.
- Hızlı sinyal (hyper flash): LED çok az akım çektiği için bazı araçlarda sinyal hızlı yanıp söner. Bu durumda dirençli (CANbus) LED ya da yük direnci gerekir.
- Arıza uyarısı: CANbus sistemli araçlar düşük akımı "ampul yanık" olarak algılayabilir. Ürün açıklamasında CANbus uyumluluğuna bakın.
- Isı ve kalite: Kaliteli LED, alüminyum gövde ve doğru chip yerleşimiyle uzun ömürlüdür; ucuz modeller kısa sürede kararabilir.
- Yasal uygunluk: Far (kısa/uzun) değişimlerinde ışık hüzmesi ve muayene kurallarını göz önünde bulundurun; park, plaka ve iç aydınlatmada LED kullanımı çok daha sorunsuzdur.
Ampul değiştirirken pratik ipuçları
Değişimden önce farları ve kontağı kapatın. Halojen ampullerin camına çıplak elle dokunmayın; yağ izi ampulün ömrünü kısaltır. Değişimden sonra lambayı yakıp test edin, LED çalışmıyorsa ampulü 180 derece çevirip tekrar takın: LED'ler kutupludur. Gündüz görünürlüğünü artırmak isterseniz gündüz ledleri de iyi bir tamamlayıcıdır.
Sık sorulan sorular
W5W ile T10 aynı ampul mü?
Evet. T10 gövde ölçüsünü, W5W ise 5 watt cam tabanlı ampulü ifade eder; birbirinin yerine kullanılır.
LED ampul taktım, sinyal hızlı yanıyor. Ne yapmalıyım?
Bu, LED'in düşük akım çekmesinden kaynaklanır. Dirençli LED ampul ya da ampul başına yük direnci kullanmak sorunu çözer.
Sofit ampul ölçüsünü nasıl anlarım?
Eski ampulü uçtan uca cetvelle ölçün; 31, 36, 39 ya da 41 mm'den hangisine yakınsa o ölçüyü seçin.
Bu rehberdeki ürünler
Park Ampül Xsonne T10 Ultra Kalite Beyaz 12V İthal
Park Ampül T15 12V Beyaz 15 LED Beyaz
Sofit Ampül 12 LED 36MM Beyaz
Stop Ampül 93 Tek Duy 44 Süper LED
Aracına uygun aksesuarı bul — Türkiye geneline kargo.
Ürünleri incele arrow_forward